Nitrogen: A Global Challenge (Sinhalese)
The University of Edinburgh
වැඩිවන මිනිස් ජනගහනය සහ සත්ව සම්පත පෝෂණය කිරීම සඳහා නයිට්රජන් මූලද්රව්ය අත්යවශ්ය වන නමුත් එය නිවැරදිව යොදා නොගතහොත් පරිසර දුෂණය හා ඒ ආශ්රිත ගැටළු වඩාත් උග්ර විය හැක. මෙම ගෝලීය ව්යසනයෙන් ගැලවීමට එම මුලද්රව්ය තිරසාර ලෙස කළමනාකරණය ඉතා වැදගත්ය.
About this Course
නිසි ආකාරයෙන් නයිට් රජන් භාවිතා නොකිරීම විවිධාකාර වූ ව් යසනයන් ඇති කිරීමට හේතුවේ . ඉහල යන ජනගහනය නිසා මතුවන සීමිත ආහාර නිෂ්පාදනය , ජලය හා බලශක්තියේ අසමතුලිත බෙදීයාම සහ ගෝලීය උණුසුම්කරණය ආදී සියලු ගෝලීය අභියෝගවලදී නයිට් රජන් ප් රමුඛ කාර්යභාරයක් සිදු කරයි . නයිට් රජන් මානව ශිෂ්ටාචාරය හා කොතරම් කාවැදී ඇත්ද , එය සාර්ථකව කළමනාකරණය කරගතහොත් අනාගතයේදී කෙතරම් ප් රයෝජනවත් වේද , නැතහොත් ව් යසනයන් / අවැඩක් වේද යන්න මෙම පාඨමාලාවේදී ඔබ ඉගෙන ගනු ඇත . දැනට නයිට් රජන් පිලිබඳ ඉගෙන ගැනීම විශේෂිතවූ වැදගත්කමක් නොදක්වන , සාමාන් ය පටිපාටියෙන් බැහැර වූ එකක් ලෙස සලකන අතර නිෂ්ක් රිය වායුවක් ලෙස පරිසරයට සහ ජෛව පද්ධති වලට මහඟු මෙහෙයක් සිදු කරයි . නයිට් රජන් ඔබට අවර්තිතා වගුවේ ඇති තවත් විශේෂිත නොවූ මුලද් රව් යයක් පමණක් යැයි සිතෙන්නේ නම් මේ එය නැවත සලකා බැලීමට කාලයයි . ඔබගේ මේ පිලිබඳ දැනුම සහ පසුබිම නොතකා මෙම නැවුම් පාඨමාලාව මගින් නයිට් රජන් සහ ඒ ආශ් රිත ගෝලීය වෙනස්කම් පිළිබඳ මූලික සංකල්ප ඔබට ඉගැන්වෙන අතර , එමගින් එහි අභියෝග සහ ප් රයෝජනයන් හොඳින් අවබෝධ කර ගැනීමට ඉඩ සලසනු ලැබේ . මෙම පාඨමාලාවේ ප් රධාන මාතෘකා ලෙස ආහාර සුරක්ෂිතතාව , දේශගුණික විපර්යාස , වායු දූෂණය , ජල දූෂණය , මානව සෞඛ් යය සහ ඒ ආශ් රිත තවත් වැදගත් දේ අන්තර්ගත වෙයි . එංගලන්තයේ එඩින්බර්ග් විශ්වවිද් යාලයේ සම්මානලාභී ආචාර්ය මණ්ඩලයක මෙහෙයවීම යටතේ සිදු කරන මෙම පාඨමාලාව ඔබටද ඉගෙනගැනීමට අවස්ථාවක් ලබාදී ඇත . මෙම පාඨමාලාව හරහා නයිට් රිජන් මගින් පරිසරයට ඇතිවන අභියෝගයන් පිළිබඳ විශේෂඥ ප් රවේශයක් හා දැනුවත් කිරීමක් සිදු කරන අතර , එමගින් මානව ශිෂ්ටාචාරය මත ඇති කරන තර්ජන වඩාත් හොඳින් ඒකාබද්ධ ක් රමවේදයක් හරහා තිරසාර ලෙස නිරාකරණය කළ හැකි ආකාරයද පෙන්වා දෙයි . දශක ගණනාවක නයිට් රජන් හා ගෝලීය වෙනස්කම් පිළිබඳ පර්යේෂණ සිදු කර අත්දැකීම් සහිත උපදේශක මණ්ඩලයක් විසින් ඉගැන්වීම් කරන , දැනට ලෝකයේ ඇති - ප් රථම පාඨමාලාව වන මෙය , ඉන්දියාවේ සහ එක්සත් රාජධානියේ ප් රධාන පෙළේ විශේෂඥයින්ගේ සහභාගිත්වයෙන් , නයිට් රජන් කාර්යක්ෂමතාව පිළිබඳ නිව්ටන් - භාබා අථත්ය කේන්ද් රය (Newton-Bhabha Virtual Centre on Nitrogen Efficiency) මගින් සිදු කරයි . 3b:T1731, • ගෝලීය නයිට් රජන් ආශ් රිත අභියෝගයන් , නයිට් රජන් මානව ශිෂ්ටාචාරයට උපකාරී වී ඇති ආකාරය සහ එහි අවභාවිතය අපට තර්ජනයක් වී ඇති ආකාරය පිළිබඳ ඉගෙන ගැනීම • කෘෂිකර්මය හා ආහාර සුරක්ෂිතතාව කෙරෙහි නයිට් රජන් කෙතරම් වැදගත්දැයි දැන ගැනීම • වායු දූෂණය සඳහා නයිට් රජන් වල භූමිකාව සහ මානව සෞඛ් යය කෙරෙහි එහි බලපෑම වටහා ගැනීම
What You'll Learn
- ගෝලීය නයිට්රජන් ආශ්රිත අභියෝගයන්, නයිට්රජන් මානව ශිෂ්ටාචාරයට උපකාරී වී ඇති ආකාරය සහ එහි අවභාවිතය අපට තර්ජනයක් වී ඇති ආකාරය පිළිබඳ ඉගෙන ගැනීම
- කෘෂිකර්මය හා ආහාර සුරක්ෂිතතාව කෙරෙහි නයිට්රජන් කෙතරම් වැදගත්දැයි දැන ගැනීම
- වායු දූෂණය සඳහා නයිට්රජන් වල භූමිකාව සහ මානව සෞඛ්යය කෙරෙහි එහි බලපෑම වටහා ගැනීම
- නයිට්රජන් මගින් ජල සම්පත් දූෂණය වීම සහ එමගින් උද්ගත වන අවදානම් පිළිබඳ ඉගෙන ගැනීම
- නයිට්රජන් ආශ්රිත ගෝලීය අභියෝගවලට විසඳුම් සහ මෙම වටිනා මූලද්රව්යය වඩාත් හොඳින් කළමණාකරණය කළ හැකි ආකාරය අධ්යයනය කිරීම
Prerequisites
- පූර්ව අවශ්යතාවයන් නොමැත.
Instructors
Dave Reay
Professor of Carbon Management & Education
Andrea Moring
Post-doctoral Research Assistant
Hannah Ritchie
Junior Researcher